به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرز، به گفته این پژوهشگران مصرف رژیمهای غذایی پرنمک، باعث افزایش نوعی از سلولهای ایمنی میشود که با بیماری خودایمنی مرتبطاند.
بررسی این دانشمندان نشان داد موشهایی که به طور مهندسی ژنتیک شده بودند که به اماس دچار شوند، هنگامی که رژیم غذایی پرنمک را میخوردند، نسبت به موشهایی که میزان دریافت نمکشان متعادل بود، وضعیت بسیار بدتری پیدا میکردند.
این یافتهها بیانگر آن است که نمک ممکن است در ایجاد بیماریهای خودایمنی مانند اماس و دیابت نوع یک در افراد مستعد از لحاظ ژنتیکی نقش داشته باشد که پیش از این شناخته شده نبود.
دکتر دیوید هافلر، استاد ایمنی زیستشناسی در دانشگاه ییل در آمریکا و سرپرست این پژوهش میگوید: «ایجاد این بیماریها نه صرفا به ژنهای بد مربوط است و نه عوامل محیطی نامناسب. بلکه تعامل میان ژنها و محیط است که فرد را دچار این بیماریها میکند.»
پیش از این، مصرف بیش از حد نمک در افزایش خطر دچارشدن به بیماریهای قلبی و فشارخون بالا مقصر شناخته شده است.
اکنون این بررسی جدید نشان میدهد رژیمهای غذایی پرنمک ممکن است در افزایش میزان بیماری خودایمنی نقش داشته باشند.
هافلر میگوید: «البته نمک تنها عامل محیطی موثر در این بیماریهای خودایمنی نیست. میدانیم که کمبود ویتامین D هم ممکن است در این مورد نقش داشته باشد. سیگارکشیدن هم یک عامل موثر است و بررسی ما نشان میدهد که نمک هم یک عامل خطرساز برای این بیماریهاست.»
دکتر هافلر میگوید اکنون باید بررسی مشابهی در انسانها انجام شود. او از هماکنون مجوز برای آزمایشکردن آثار کاستن از دریافت نمک در رژیم غذایی بر افراد دچار اماس را گرفته است تا معلوم شود آیا این کار علایم آنها را بهبود میدهد یا نه.
گرچه ممکن است سالها طول بکشد تا این رابطه ثابت شود اما هافلر میگوید برای بیمارانی که از پیش در معرض خطر بیشتر بیماری خودایمنی هستند کاهش مصرف نمک غذایی ممکن است ایده خوبی باشد.
او میگوید: «اگر من دچار اماس بودم در کم کردن مصرف نمک و خوردن غذاهای فرآوریشده تردیدی نمیکردم.»
حق با شماست
شوکتی: برخی داروهای بیماران ام. اس و دیگر بیماری های خاص بقدری گران شده است که دیگر توانایی خرید را از بیماران گرفته است.
جام جم، شماره 3689 به تاریخ 22/2/92، صفحه 17
مسعود نبوی، عضو هیات مدیره انجمن مغز و اعصاب با اشاره به انجام تحقیقاتی پیرامون بیماری NMO یا «دویک» که شباهت زیادی با بیماری «ام اس» دارد، عنوان کرد: به نظر می رسد شیوع این بیماری در کشور رو به افزایش باشد. به گفته وی «دویک» بیماری ای است که عمدتا عصب چشم و نخاع را درگیر می کند و دوره های عود و فروکش دارد اما پیش رونده نیست. این بیماری بیشتر زنان را درگیر می کند و حدود 400 نفر در ایران مبتلاهستند که سن شروع این بیماری بین 30 تا 50 سالگی است.
سیستم ایمنی سالم به طور طبیعی نقش مهمی در تعادل بدن دارد اما چنانچه در عملکرد سیستم ایمنی اختلاف به وجود آید، فرد به بیماری های خود ایمنی دچار می شود زیرا تضعیف سیستم ایمنی بدن با حمله سلول ها به بافت های خودی همراه است.
در واقع در این حالت سیستم ایمنی بدن سلول های خودی را به عنوان عامل بیگانه شناسایی کرده و به آن ها حمله می کند. در مطالعات منتشر شده در مجله زیست شناسی نیچر گفته می شود مقدار نمکی که می خوریم ممکن است به طور غیرمستقیم بر سیستم ایمنی تاثیر بگذارد.
محققان در این مطالعه روی گروهی از سلول های ایمنی موسوم به سلول های T تمرکز کرده اند زیرا این سلول ها نقش بسیار مهمی در پاکسازی عوامل بیماری زا و پاتوژن ها و همچنین بیماری های خودایمنی دارند.
سلول TH17در تعدادی از بیماری های خودایمنی دخیل است.
پژوهش ها نشان می دهد بعضی از انواع بیماری های خودایمنی ممکن است با تولید بیش از حد یک نوع از سلول های ایمنی موسوم به TH17 گره بخورد، این نوع از سلول های T از عوامل بیماری زا محافظت می کنند.
با این حال، سلول های TH17 در بیماری هایی مانند مالتیپل اسکلروزیس (MS)، پسوریازیس ، آرتریت روماتویید و اسپوندیلیت ankylosing دخیل هستند به طوری که درمان برخی از این بیماری ها مانند پسوریازیس نیازمند دستکاری سلول های T است. تاکنون، دانشمندان تلاش زیادی کرده اند تا مکانیسم مولکولی تولید بیش از حد سلول های TH17را شناسایی کنند. آنان تا حدودی با استفاده از روش های معمول در محیط آزمایشگاهی توانستند فعال شدن سلول های بومی بدن را علیه سلول های خودی با استفاده از RNA و دستکاری ژن بیابند.
حاصل تحقیقات آزمایشگاهی روشن کرده است نمک با نفوذ در سیستم عصب مرکزی محیطی ناشی از آنتی ژن سلول های خاص TH17 را تقویت می کند.
افزایش مصرف نمک در رژیم غذایی ممکن است عامل خطر زیست محیطی برای توسعه بیماری های خودایمنی از طریق القای تولید سلول های پاتوژنیک یعنی سلو های TH17 باشد.
محققان می گویند: این مطالعه به این معنی نیست که رژیم غذایی با نمک بالابه تنهایی باعث ایجاد بیماری های خودایمنی می شود، بلکه نمک زیاد در رژیم غذایی در تولید سلول های T نقش مهمی دارد زیرا ژن ها در انواع بیماری های خودایمنی مرتبط هستند.
محققان احتمال می دهند عوامل زیست محیطی، عفونت، سیگار کشیدن، کاهش نور خورشید و ویتامینD ممکن است این نوع بیماری ها را تشدید کنند. نمک در فهرست عوامل زیست محیطی قرار می گیرد. محققان در حال حاضر در حال بررسی ارتباط بین نمک و بیماری های خودایمنی هستند.
آنان از طریق مطالعات دقیق اپیدمیولوژیک در انسان این موضوع را به طور دقیق بررسی می کنند تا با بررسی نتایج دقیق، اهداف دارویی را در این زمینه دنبال کنند.
ایران، ش5357 تاریخ 15/2/92، ص13 نویسنده: حمید محبوبی